Uticaj roditeljskih stilova na formiranje pozitivnih osobina kod dece

Roditeljstvo je dugo proučavano i diskutovano na socijalno-psihološkom polju, i mnogi naučnici su uveli različite aspekte roditeljstva koji su označeni kao roditeljske prakse ili faktori, dimenzije ili stilovi.Na osnovu prethodnih nalaza i diskusija razvijeni su i usavršeni mnogi teorijski okviri koji definisšu svaku sferu roditeljstva. Baldvin je identifikovao devet aspekata ponašanja roditelja: toplotu, posesivnost, demokratiju, intelektualnost, restriktivnost, ozbiljnost, mešanje, prilagođavanje i aktivnost.

1968. godine Baumrind je predložila tri stila roditeljstva: autoritarni, autoritativni i permisivni. Nakon njenog rada, Macobi i Martin su predložili dodatni roditeljski stil nazvan „nepažljiv“ i ova četiri stila roditeljstva postala su popularna u studijama roditeljstva. Autoritativni roditeljski stil sastoji se od visokog odziva i visoke kontrole; autoritarni roditeljski stil, sa slabim odzivom i visokom kontrolom; permisivno roditeljstvo odlikuje se visokim odzivom i niskom kontrolom; i popustljivo roditeljstvo, sa slabim odzivom i niskom kontrolom.

Kako je ova klasifikacija roditeljskog stila bila tačna i sistematična, mnoge studije su koristile ovaj okvir i dokazali da je autoritativno roditeljstvo najbolji roditeljski stil koji je deci dao pozitivne rezultate. Baumrind, Veis i Švarz i Miller, Hetherington i Darling zaključili su da su deca i adolescenti autoritativnih roditelja bili socijalno i instrumentalnije kompetentniji od dece neautoritativnih roditelja, i imali su manje ispada u ponašanju. Takođe su se pokazali bolji u sferama kao što su odgovornost i iskazivanje poštovanje svojim roditeljima. Prema Darlingu, roditeljska briga (odzivnost) povezana je sa socijalnom kompetencijom i većim psihološkim funkcionisanjem, dok roditeljska kontrola (zahtevnost) predviđa instrumentalnu kompetenciju akademske performanse, te je naveo autoritativni oblik roditeljskog stila kao najefektivniji u vaspitanju dece. Mnogo istraživanja su se sprovela sa ciljem da istraže koji stil roditeljstva najviše utiče na razvijanje pozitivnih delova ličnosti kod dece.

Jedno takvo istraživanje je pokazalo da su adolescenti autoritativnih majki posedovali viši nivo ljudskih vrlina od onih koji imaju nemarne majke; i viša ljubaznosti od onih koji imaju permisivne majke. Sličan rezultat pronađen je kod autoritativnih očeva. Adolescenti autoritativnih očeva pokazivali su veće ljudske snage od onih nemarnih očeva; i više ljubaznosti od onih koji imaju permisivne očeve.Adolescenti nemarnih majki, takođe, su imali niži nivo iskazivanja ljubavi od onih koji imaju permisivne majke, dok su adolescenti nemarnih očeva otkrili da imaju niži nivo iskazivanja ljubavi od onih adolescenata koji imaju autoritarne očeve. U sferi socijalne inteligencije, adolescenti nemarnog oca bili su slabiji u toj sferi od adolescenata koji su čiji roditelji su upotrebljavali autoritativni, autoritarni i permisivni stil.

Sve u svemu, autoritativni stil roditeljstva bio je bolji od ostalih stilova ; nemarni stil je bio najgori; dok permisivni i autoritarni stilovi nisu pokazali značajne razlike za formiranje dobrih ljudskih osobina. Rezultati su bili u skladu s onim što je Darling tvrdio o posledicama roditeljskih stilova: deca i adolescenti autoritativnih roditelja su se ponašali bolje nego oni od neautoritativnih roditelja u oblastima socijalne kompetencije, akademskih dostignuća, psihosocijalnog razvoja, dok su se deca nemarnih roditelja pokazala kao lošija u svim ovim domenima. Nema sumnje da je autoritativni stil roditeljstva najbolji. Ali zašto? Odgovor nije siguran, ali je vredan pažnje. Mnogi stručnjaci govore da autoritativni roditeljski stil uspeva upravo zato što se zaniva na ljubavi, ali, i na razumnim zabranama i ograničenjima. Na ovaj način, dete formira nežan odnos sa svojim roditeljima, ali ih idalje gleda kao autoritet, te mu je ponašanje shodno željama roditelja.

Izvori: Thae Su Mo, “The Effect of Parenting Styles on Strengths of Humanity: Love, Kindness and Social Intelligence in Myanmar Adolescents”

Knjiga "Pričoplet Prvi"

 

 

Knjiga "Pričoplet Drugi"

 

 

Izreke

"Hartija i ćuprija trpe sve "

Informišite me o novim člancima

Traži

Svi članci